Tętniaki – jak je wykryć i jak im zapobiegać?

Tętniak mózgu

Zgodnie z definicją medyczną – tętniaki to patologiczna zmiana w budowie tętnic, wywołana kruchością ścian naczyń krwionośnych. Przypadłość ta w większości przypadków dotyczy głównie kobiet po 50. roku życia. Dowiedz się, jak wykrywać tętniaki oraz jak zapobiegać ich powstawaniu.

Tętniaki – co warto o nich wiedzieć?

Dotychczas naukowcy nie zdołali ustalić dokładnej przyczyny powstawania tętniaków. U niektórych pojawiają się one następstwem wad wrodzonych, z kolei u innych rozwijają się wraz z upływem lat.

Miejsca, w których najczęściej tworzą się mięśniaki to: aorta (czyli główna tętnica wychodząca z serca), tętnica podkolanowa (znajdująca się tuż pod kolanem), mózg, tętnica krezkowa (usytuowana w jelitach) oraz tętnica śledziony. Ten ostatni przypadek jest charakterystyczny dla kobiet w ciąży.

Objawy towarzyszące tworzeniu się tętniaków zależą od obszaru, na którym się one rozwijają. Jeśli tętniaki pojawiają się niezbyt głęboko pod skórą, towarzyszą im bóle, obrzęk oraz wrażliwość na dotyk. Kiedy jednak tętniaki rozwijają się w głębszych partiach organizmu lub w mózgu, zwykle nie towarzyszą im żadne charakterystyczne objawy.

Tętniaki mózgu mają zdolność do rozrostu bez pękania, wywołując nacisk na okoliczne nerwy, który powoduje bóle głowy, podwójne widzenie, zawroty głowy, szum w uszach, utratę orientacji, sztywność karku, zaburzenia mówienia, wrażliwość na światło, wymioty drgawki a nawet utratę przytomności.

Rozwijający się tętniak mózgu

Kiedy tętniak pęka, następuje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, pojawiają się bóle i zawroty głowy oraz znacznie wzrasta akcja serca. Pamiętaj, że w takim przypadku ryzyko śmierci jest bardzo wysokie.

Blisko 5% populacji rozwija w swoim mózgu tętniaki. Zwiększone ryzyko występuje u osób, w czyich rodzinach zdarzały się wcześniej podobne przypadki oraz osoby, które mają problemy z krążeniem krwi.

Jak wykrywać tętniaki?

W tym fragmencie odnosimy się konkretnie do tętniaka mózgu – najpoważniejszego i najniebezpieczniejszego ze wszystkich rodzajów tętniaków. Jeśli zostanie on wykryty na czas, czyli przed pęknięciem tętnicy, można uniknąć śmierci pacjenta. Często stan ten jest powiązany z niezdrowymi nawykami na co dzień oraz innymi chorobami.

Natychmiastowe działanie może uratować życie osoby, w której mózgu rozwija się tętniak. Szacowany czas na podjęcie akcji ratunkowej to około pół godziny. Według statystyk tylko 40% tętniaków zostaje wykrytych na czas, w pozostałych przypadkach pacjent zwykle umiera.

Napięciowy ból głowy

Wiele osób, u których rozwija się tętniak mózgu nie odczuwa żadnych objawów, a nieprawidłowości są wykrywane tylko podczas rutynowych badań. Nie dziwi więc fakt, że nie wiemy, jak radzić sobie w przypadku ataku. Jeśli tętniak jest duży i niewiele brakuje, aby nastąpiło jego pęknięcie, pojawia się wówczas silny ból głowy, którego nie są w stanie ukoić żadne leki przeciwbólowe.

Jeśli ból utrzymuje się przez dłuższy czas, koniecznie należy pójść do lekarza. Pamiętaj, że jest to poważny problem, który nie powinien zostać zlekceważony. Być może nastąpiło częściowe pęknięcie tętniaka, które powoduje krwawienie do przestrzeni między mózgiem a cienką warstwą tkanki, która chroni centralny układ nerwowy.

Ból głowy staje się wówczas tak silny, że uniemożliwia nawet otwarcie oczu. Dodatkowo pojawiają się nudności, zawroty głowy wymioty, utrata czucia po jednej ze stron ciała, podwójne lub niewyraźne widzenie, brak siły i utrata przytomności.

W przypadku pęknięcia tętniaka, przy życiu utrzymuje się zaledwie połowa pacjentów, a duża część z nich musi się zmagać z rozmaitymi powikłaniami na tle neurologicznym. Jeśli ból głowy jest nie do zniesienia i nie ma żadnego wyraźnego powodu (uderzenie, upadek, wypadek itp.), natychmiast zadzwoń po pogotowie lub wezwij lekarza.

Tętniaki – jak im zapobiegać?

Pamiętaj, że „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Aby uniknąć tętniaków, należy:

Przeprowadzaj regularne badania kontrolne

Co roku przeprowadzaj dokładne badania kontrolne w zależności od wieku i stanu zdrowia. Koniecznie poinformuj lekarza, jeśli w twojej rodzinie pojawiły się tętniaki. Może to mieć kluczowe znaczenie dla twojego zdrowia.

Silny ból głowy

W takim przypadku zaleca się przeprowadzenie rozmaitych badań w celu wykluczenia wszelkiego rodzaju anomalii. Tomografia komputerowa (zwana również badaniem TK), rezonans magnetyczny, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, angiografia mózgu to najlepsze obecnie metody wykrywania tętniaków mózgu.

Prowadzić zdrowy styl życia

Wśród zdrowych nawyków, jakie pomagają zapobiegać tętniakom są bez wątpienia: nie palenie tytoniu, ograniczone spożycie alkoholu, narkotyków i wszelkiego rodzaju leków, stosowanie zdrowej i zrównoważonej diety, regularna aktywność fizyczna (przynajmniej 2-3 razy w tygodniu), dbanie o odpowiednią wagę, kontrolowanie poziomu cholesterolu oraz ciśnienia tętniczego krwi.

Ograniczać stres

Jeśli ograniczysz stres i nerwy oraz stawisz czoła lękom, z pewnością nie stworzysz dobrych warunków do rozwoju tętniaka. Naucz się kontrolować nerwy i naturalnie się uspokajać. Unikaj tego, co sprawia, że czujesz się źle.

Rozwiązuj swoje problemy na bieżąco i rozmawiaj o nich z zaufaną osobą – rób wszystko, co w twojej mocy, aby kłopoty nie kumulowały się ani nie przekształcały w coś znacznie poważniejszego. Koniecznie pamiętaj o chwili dla siebie – co jakiś czas wyjeżdżaj na odprężające i regenerujące wakacje.

Nie zapominaj również o tym, że do prawidłowej pracy organizmu jest niezbędny zdrowy i naprawczy sen od 6 do 8 godzin na dobę.

Dodatkowo, codziennie poświęć czas na rzeczy, które sprawiają ci frajdę: czytaj, spaceruj, baw się z dziećmi lub wnukami, hoduj rośliny, graj w szachy, zapisz się na jogę lub pilates, pływaj, naucz się gry na jakimś instrumencie… Dobrym rozwiązaniem na zredukowanie stresu i zapobieganie tętniakom jest również medytacja.